Dewis eich iaith
Cau
Yn ôl
Cyflwyniad

Mae’r Daflen Ffeithiau hon yn sôn am gwynion ynghylch gwahardd plant o’r ysgol. Dylid ei darllen gyda’r llyfryn sy’n rhoi gwybodaeth gyffredinol am ein gwasanaeth.

Mae penderfyniad i wahardd disgybl o’r ysgol yn cael ei wneud gan y pennaeth, a’i adolygu gan lywodraethwyr yr ysgol. Os cadarnheir y penderfyniad, ac mae’r gwaharddiad yn un parhaol, mae gennych hawl i apelio i banel apêl annibynnol. Os yw’r panel yn cadarnhau’r gwaharddiad, rhaid i’r cyngor lleol, fel yr Awdurdod Addysg Lleol, sicrhau bod y disgybl yn derbyn addysg arall sy’n addas.

 

Yr hyn gall yr Ombwdsmon ei wneud

Bydd yr Ombwdsmon yn gallu edrych ar sut y deliodd y panel â’ch apêl. Gallai hyn gynnwys:

  • a wnaeth y panel ddilyn y gweithdrefnau cywir ai peidio, e.e. a oedd y panel wedi’i gyfansoddi’n iawn, ac yn annibynnol; a wnaethoch dderbyn y dystiolaeth y byddech yn dibynnu arni mewn da bryd cyn y gwrandawiad ai peidio;
  • a gafodd y gwrandawiad ei gynnal yn deg, e.e. a oeddech yn cael galw tystion; a wnaeth y panel fodloni ei hun: (a) bod y digwyddiadau a arweiniodd at y gwaharddiad wedi digwydd, ac os do, (b) mai gwahardd oedd y peth iawn i’w wneud.

Bydd yr Ombwdsmon hefyd yn gallu edrych ar sut y deliodd yr Awdurdod Addysg Lleol â chi wedyn. Gallai hyn gynnwys:

  • cwyn na wnaeth yr Awdurdod Addysg ddarparu addysg llawn amser foddhaol arall yn ddigon buan, neu ddim o gwbl;
  • cwyn nad oedd yr addysg arall a ddarparwyd yn addas i alluoedd eich plentyn, i’w ddoniau ac i unrhyw anghenion addysgol arbennig;
  • cwyn ynghylch oedi yn setlo eich plentyn mewn ysgol newydd.

 

Yr hyn nad yw'r Ombwdsmon yn gallu ei wneud

Ni fydd yn gallu: :

  • edrych ar y rheswm dros wahardd eich plentyn, nac ar unrhyw beth yn ymwneud â disgyblaeth yn yr ysgol, nac ar faterion cyflogaeth yng nghyswllt aelodau o’r staff.
  • mynd yn groes i benderfyniad y pennaeth, y llywodraethwyr neu’r panel apêl.
  • gorchymyn yr ysgol neu’r Awdurdod Addysg Lleol i adael i’ch plentyn ddychwelyd i’r ysgol, neu i roi eich plentyn mewn ysgol arall.

 

Materion i gadw mewn cof

Fel arfer, bydd yr Ombwdsmon yn disgwyl ichi fod wedi cyflwyno sylwadau yn erbyn y gwaharddiad i’r llywodraethwyr cyn cwyno iddo ef. Fodd bynnag, efallai na fydd gennych hawl bob tro i gyflwyno eich achos yn bersonol i’r llywodraethwyr.

Nid oes gennych hawl i apelio i banel apêl annibynnol mewn achos lle mae’r gwaharddiad yn un am dymor penodol.

Os byddwn yn canfod rhywbeth o’i le gyda’r ffordd y deliodd y panel gyda’ch apêl, byddwn efallai yn gofyn i banel newydd glywed eich apêl eto.

Os oedd yr Awdurdod Addysg Lleol ar fai mewn rhyw ffordd, efallai y byddwn yn gofyn iddo wneud iawn am unrhyw ddiffygion drwy ddarparu addysg arall.

 

Gwybodaeth bellach

Mae’r ddogfen ganllawiau “Gwahardd o Ysgolion ac Unedau Cyfeirio Disgyblion”, a gyhoeddwyd yn 2012, ar gael yn http://wales.gov.uk/docs/dcells/publications/120928exclusionguideen.pdf  Mae gwybodaeth ddefnyddiol arall ar gael o dan yr adran addysg ar wefan Llywodraeth Cynulliad Cymru yn www.wales.gov.uk

Mae’r Ganolfan Cyngor Addysgol (Advisory Centre for Education neu ACE) yn rhoi cyngor annibynnol i rieni a gofalwyr plant rhwng 5-16 oed mewn addysg wedi’i hariannu gan y wladwriaeth. Gallwch ffonio eu llinell gynghori ar 0300 0115 142 yn ystod y tymor rhwng 10am ac 1pm, o ddydd Llun i ddydd Mercher. Neu gallwch fynd i’w gwefan yn www.ace-ed.org.uk

Mae gwybodaeth, cyngor a chymorth hefyd ar gael oddi wrth Snap Cymru – www.snapcymru.org

Mae’r Ombwdsmon yn annibynnol a di-duedd; ni all orchymyn cyrff cyhoeddus i wneud yr hyn y mae’n ei argymell – ond mewn gwirionedd maent yn gwneud hynny bron bob tro. Mae enghreifftiau o achosion yr edrychodd yr Ombwdsmon arnynt ar ein gwefan. Ewch i www.ombwdsmon.cymru.

 

Cysylltu â ni

Os ydych yn ansicr a fyddai’r Ombwdsmon yn gallu edrych i mewn i’ch cwyn, cysylltwch â ni.