Dewis eich iaith
Cau
Yn ôl
Cyflwyniad

Mae’r Daflen Ffeithiau hon yn sôn am gwynion ynghylch Diogelu Oedolion. Cyfeiriwyd ati’n flaenorol fel y broses Amddiffyn Oedolion Agored i Niwed rhag Camdriniaeth (“POVA” yn Saesneg). Dylid ei darllen gyda’r llyfryn sy’n rhoi gwybodaeth gyffredinol, ar gael yma. 

Mae diogelu oedolion yn disgrifio’r gwaith o amddiffyn oedolion rhag cael eu cam-drin neu eu hesgeuluso. Mae’n flaenoriaeth a rennir gan sawl gwasanaeth cyhoeddus yn cynnwys Cynghorau, yr Heddlu a Byrddau Iechyd. Mae’r daflen ffeithiau hon yn ymwneud â chwynion am ddiogelu oedolion gan adran Gwasanaethau Cymdeithasol y Cyngor.

Dylid cwyno ynghylch y gofal a roddir i oedolyn sy’n wynebu risg i’r Cyngor yn y lle cyntaf, a bydd yna’n cael ei ystyried o dan y weithdrefn statudol o ran diogelu oedolion a’r weithdrefn gwyno statudol y Gwasanaethau Cymdeithasol. Fel arfer, bydd yr Ombwdsmon yn disgwyl ichi fod wedi defnyddio’r gweithdrefnau hynny cyn cwyno iddo ef. Fodd bynnag, os oes rhesymau da pam nad yw hyn yn bosibl, efallai y bydd yn ystyried derbyn cwyn cyn hynny.

 

Yr hyn gall yr Ombwdsmon ei wneud

Gall yr Ombwdsmon:

  • edrych ar gŵyn bod oedolyn sy’n wynebu risg wedi dioddef anghyfiawnder o ganlyniad i fethiant gwasanaeth neu fethiant gweinyddol gan awdurdod Gwasanaethau Cymdeithasol yng Nghymru;
  • edrych ar gŵyn ynghylch a yw Gwasanaethau Cymdeithasol wedi dilyn y weithdrefn statudol o ran diogelu oedolion a gweithdrefn gwyno statudol y Gwasanaethau Cymdeithasol;
  • edrych ar gŵyn bod y Gwasanaethau Cymdeithasol wedi methu â gweithredu argymhellion y swyddog ymchwilio annibynnol yng Ngham 2 yn y weithdrefn gwyno statudol y Gwasanaethau Cymdeithasol.

 

Yr hyn na all yr Ombwdsmon wneud

Ni all yr Ombwdsmon:

  • ymchwilio’n uniongyrchol i gwynion o gam-drin. Cyfrifoldeb y cyrff sy’n cyflawni rôl Amddiffyn Oedolion yw hynny;
  • edrych ar faterion gwahardd, disgyblu neu faterion personél yn ymwneud ag aelodau o staff y Gwasanaethau Cymdeithasol.

 

Materion i gadw mewn cof

Gall yr Ombwdsmon ymchwilio i gwynion am y camau a gymerwyd gan Wasanaethau Cymdeithasol yng nghyswllt Amddiffyn Oedolion. Gall hefyd edrych ar gwynion am y camau a gymerwyd gan Wasanaeth Iechyd mewn achosion o’r fath. Fodd bynnag, ni all yr Ombwdsmon ystyried unrhyw gwynion am yr Heddlu. Os ydych am gwyno am y rhan a chwaraewyd gan yr Heddlu ar unrhyw fater Amddiffyn Oedolion, rhaid i chi gwyno wrth y Comisiynydd heddlu perthnasol.

Gall Byrddau Iechyd hefyd fod yn gyfrifol am gydlynu ymchwiliad diogelu oedolion hefyd dan amgylchiadau lle ceir honiadau bod cam-drin wedi bod mewn safle dan ofal y GIG neu le ceir honiadau bod gweithiwr y GIG wedi cam-drin oedolyn agored i niwed.

Gall yr Ombwdsmon ymchwilio hefyd i gwynion am Fwrdd Iechyd a’r ffordd mae’n rheoli pryderon diogelu oedolion. Mae’r heddlu’n cynnal ymchwiliadau i unrhyw droseddau honedig. Gall y Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd (DBS yn Saesneg) wirio a yw unigolyn ar un o ddwy ’restr waharddedig’ DBS (rhestrau gwaharddedig ISA gynt) o unigolion sy’n anaddas i weithio gyda phlant ac oedolion. Ni all pobl yn y rhestrau gwaharddedig wneud rhai mathau o swyddi yn cynnwys rhestr gweithwyr gofal sy’n gyflogedig mewn cartrefi gofal cofrestredig, gweithwyr gofal a gyflogir gan ddarparwyr gofal personol cofrestredig yng nghartrefi personol pobl, a gofalwyr mewn lleoliadau i oedolion.

Efallai y bydd yn rhaid i’r Ombwdsmon rannu gwybodaeth â chyrff eraill lle mae’n gweld bod iechyd a diogelwch un neu fwy o bobl dan fygythiad ac mae’n credu y dylai’r wybodaeth gael ei datgelu er lles y cyhoedd.

 

Gwybodaeth bellach

Efallai y byddwch am gysylltu â’r mudiadau canlynol am gyngor:

Gallwch gysylltu ag Age Cymru drwy ffonio 08000 223 444 neu drwy fynd i’w gwefan yn http://www.ageuk.org.uk/cymru

Mae Mind Cymru yn rhoi cymorth i bobl sydd â phroblemau iechyd meddwl. Gallwch gysylltu â nhw drwy ffonio 0300 123 3393 neu drwy eu gwefan yn https://www.mind.org.uk/about-us/mind-cymru

Mae MENCAP Cymru yn cynnig cymorth, gwybodaeth a chymorth ar unrhyw beth sy’n ymwneud ag anableddau dysgu. Gallwch gysylltu â nhw drwy ffonio 0808 8000 300 neu drwy eu gwefan yn https://wales.mencap.org.uk/

Mae’r Ombwdsmon yn annibynnol a di-duedd; ni all orchymyn cyrff cyhoeddus i wneud yr hyn y mae’n ei argymell – ond mewn gwirionedd maent yn gwneud hynny bron bob tro.
Mae enghreifftiau o achosion yr edrychodd yr Ombwdsmon arnynt ar ein gwefan. Ewch i www.ombwdsmon.cymru.

 

Cysylltu â ni

Os ydych yn ansicr a fyddai’r Ombwdsmon yn gallu edrych i mewn i’ch cwyn, cysylltwch â ni.