Dewis eich iaith
Cau
Yn ôl
Cynnwys

Mae’r daflen wybodaeth hon yn esbonio beth sy’n digwydd pan gyflwynwch gŵyn i ni am ymddygiad aelodau ac aelodau cyfetholedig

  • awdurdodau lleol
  • cynghorau cymuned
  • awdurdodau tân ac achub
  • awdurdodau parciau cenedlaethol a
  • Paneli’r Heddlu a Throseddu yng Nghymru.

Mae hefyd yn esbonio’r gwahanol ddulliau gweithredu y gallwn ni a’n staff eu defnyddio i helpu i ddatrys cwyn o’r fath. Nid yw’n ymdrin â holl fanylion ein gweithdrefnau, mae crynodeb o’r rhain ar gael ar y dudalen ‘Sut i Gwyno’, sydd ar gael o dan y tab ‘Gwneud Cwyn’.

 

Cwynion newydd

Caiff pob cwyn newydd ei hystyried gan ein Tîm y Cod Ymddygiad. Byddwn yn cydnabod derbyn eich cwyn. Rhaid i unrhyw gŵyn o’r fath fod wedi’i hategu gan dystiolaeth uniongyrchol, yn hytrach na honiadau. Os oes rhaid, gallwn gysylltu â chi i ddweud wrthoch os nad ydych wedi rhoi digon o dystiolaeth i ni i gefnogi eich cwyn. Wrth gyflwyno cwyn, rhaid i chi ddeall y bydd eich manylion yn cael eu datgelu i’r aelod rydych chi’n cwyno amdano neu amdani ac, os oes angen, rhaid i chi fod yn fodlon rhoi tystiolaeth lafar i gefnogi eich honiad.

Caiff pob cwyn, ac unrhyw wybodaeth ategol, ei harchwilio yn erbyn prawf dau gam. Yn gyntaf, byddwn yn ystyried a oes tystiolaeth uniongyrchol bod y Cod Ymddygiad wedi’i dorri. Yn ail, byddwn yn ystyried a oes angen cynnal ymchwiliad neu gyfeirio’r achos at bwyllgor safonau neu Banel Dyfarnu Cymru er budd y cyhoedd. Wrth wneud hynny, ystyrir nifer o ffactorau er budd y cyhoedd, fel: a yw aelod wedi mynd ati’n fwriadol i geisio sicrhau budd personol i’w hun neu i rywun arall ar draul y cyhoedd neu wedi camddefnyddio sefyllfa o ymddiriedaeth, a oes angen ymchwiliad er mwyn cynnal ffydd y cyhoedd mewn aelodau etholedig neu a yw ymchwiliad yn opsiwn cymesur yn yr amgylchiadau. Pan fydd gennym ddigon o wybodaeth i asesu eich cwyn, byddwn yn ceisio dweud wrthych o fewn chwe wythnos a ydyn yn bwriadu ymchwilio i’ch cwyn ai peidio. Fodd bynnag, pan nad yw’n bosib, fe wnawn adael i chi wybod.

 

 

Os na allwn dderbyn eich cwyn

Os nad yw cwyn yn bodloni’r prawf dau gam, cewch eglurhad ysgrifenedig gennym. Anfonwn gopi o’r penderfyniad a’r gŵyn hefyd at yr aelod a gyhuddwyd, Swyddog Monitro’r awdurdod perthnasol a’r Clerc (os mae’r aelod yn perthyn i Gyngor Tref neu Gymuned).

 

Os penderfynwn ymchwilio i’ch cwyn

Os penderfynwn ymchwilio i’ch cwyn, caiff yr ymchwiliad ei gynnal gan un o’n Swyddogion Ymchwilio. Gall y Swyddog gysylltu â chi i drafod eich pryderon ac egluro beth fydd yn digwydd nesaf. Anfonwn gopi o’r gŵyn hefyd at yr aelod a gyhuddwyd, Swyddog Monitro’r awdurdod perthnasol a’r Clerc. Byddwn yn ysgrifennu atoch chi a’r partïon eraill sy’n ymwneud â’r gŵyn i gadarnhau ein penderfyniad i ymchwilio. Ar y cam hwn, fel rheol bydd y Swyddog Ymchwilio yn cael mwy o dystiolaeth ddogfennol berthnasol, tystiolaeth gan dystion a thystiolaeth gan yr aelod a gyhuddwyd.

Mae pob ymchwiliad yn amrywio ac er y gallai fod angen cyfweld â’r bobl dan sylw, gellir cwblhau rhai achosion drwy archwilio dogfennau’n unig. Ein nod yw cwblhau pob  ymchwiliad o fewn 12 mis ond cwblheir y rhan fwyaf ohonynt yn gynt na hyn. Byddwn yn rhoi gwybod i chi am hynt yr ymchwiliad. Os byddwn, am unrhyw reswm, yn penderfynu bod rhaid i ni roi’r gorau i’n hymchwiliad, byddwn yn ysgrifennu atoch i egluro’r penderfyniad hwn.

Cynhaliwn ein hymchwiliadau yn breifat. Felly gofynnwn i chi beidio â chysylltu, na thrafod manylion y gŵyn neu unrhyw wybodaeth y byddwn ni’n ei rhannu â chi, ag unrhyw dystion posibl neu bobl a allai fod yn rhan o’r mater – boed yn uniongyrchol neu’n anuniongyrchol – er mwyn gwneud yn siŵr nad oes dim yn amharu ar yr ymchwiliad. Pan fydd gennym yr holl wybodaeth sydd ei hangen, byddwn yn ysgrifennu adroddiad neu lythyr i amlinellu’r dystiolaeth yr ydym wedi’i hystyried a’r casgliadau yr ydym wedi’u ffurfio.

 

Canlyniadau ymchwiliadau

Os down i’r casgliad nad oes tystiolaeth o dorri’r Cod Ymddygiad, byddwn yn cau’r ymchwiliad ac yn rhoi rhesymau ysgrifenedig am y penderfyniad hwn i bob parti.

Gallwn dan rai amgylchiadau benderfynu na ddylid cymryd camau pellach.

Os ydym yn canfod bod cwyn wedi’i chyfiawnhau ac, os byddwn hefyd yn ystyried y byddai hynny er budd y cyhoedd, gallwn ei chyfeirio naill ai at Bwyllgor Safonau’r awdurdod dan sylw, neu at dribiwnlys wedi’i gynnull gan Banel Dyfarnu Cymru i wneud penderfyniad am y materion. Cewch wybod am ein casgliadau, ac efallai y darparwn grynodeb o’r adroddiad er gwybodaeth i chi.  Anfonwn gopi o’n hadroddiad hefyd at yr aelod a gyhuddwyd. Bydd fersiwn llawn yr adroddiad yn aros yn gyfrinachol nes i’r Pwyllgor Safonau neu’r tribiwnlys wneud penderfyniad am y materion.

 

Os byddwch yn anfodlon â’n penderfyniad

Wedi i ni benderfynu peidio ag ymchwilio i gŵyn yn erbyn aelod etholedig dewis cau ymchwiliad, neu benderfynu nad yw camau pellach yn briodol, mae ein tasg ar ben i bob pwrpas, a chaiff y ffeil ei chau. Ni wnawn ailagor achos dim ond am eich bod chi’n anghytuno â’n penderfyniad o bosib, ond gallwch wneud cais ysgrifenedig (o fewn ugain diwrnod gwaith) i ni adolygu eich achos os

  • oes gennych dystiolaeth newydd berthnasol i’w ddangos i ni; neu
  • y gallwch ddangos nad ydym wedi ystyried y wybodaeth a oedd gennym yn briodol wrth wneud ein penderfyniad.

Bydd ein Swyddog Adolygu ac Ansawdd Gwasanaeth yn ystyried a oes sail i adolygu eich cwyn ac os oes angen cymryd camau pellach.

 

Cysylltwch â ni:
Os hoffech ragor o wybodaeth, cysylltwch â ni, drwy ffonio 0300 790 0203 neu ebostio holwch@ombwdsmon.cymru