Asiantau Gorfodi (beiliaid)

Mae’r daflen ffeithiau hon yn egluro am rôl asiantaethau gorfodi (a elwir yn gyffredin yn feilïaid) wrth gasglu treth gyngor, ardrethi busnes a dyledion traffig sy’n ddyledus i gynghorau.

Os yw eich cwyn yn ymwneud â gweithredoedd beili wrth gasglu treth y cyngor, trethi busnes neu gosbau gorfodi traffig, yna gallwn fel arfer ei ystyried. Mae hyn oherwydd bod y beili yn gweithredu ar ran y cyngor. Fodd bynnag, ni allwn ystyried cwyn os yw beili yn adennill dyledion eraill a phan mae’n gweithredu ar ran y llys.

Dylech gwyno i’r cyngor yn gyntaf. Gall y cyngor ofyn i’r beili ystyried eich cwyn yn gyntaf. Os ydych chi’n dal i fod yn anfodlon â’r canlyniad, dylai’r cyngor yna ymateb i’ch cwyn.

Os ydych chi’n dal i fod yn anhapus, gallwch chi wedyn gwyno wrthym ni.

Gallwn ystyried cwynion yn ymwneud â:

• Dim digon o rybudd i ddyledwr ynglŷn â’r ddyled neu’r ffioedd sy’n cael eu hychwanegu
• Corff cyhoeddus sy’n methu ag ymchwilio i gŵyn am asiant gorfodi sy’n gweithredu ar ei ran
• Asiant gorfodi ddim yn dilyn y gweithdrefnau cywir
• Asiant gorfodi yn ymddwyn mewn modd bygythiol neu amhriodol
• Y beili’n codi costau neu ffioedd anghywir
• Y beili’n methu ag ystyried pa mor agored i niwed yw’r dyledwr.

Nid ydym yn gallu:

• Ymchwilio a ydy’r asiant gorfodi’n addas i wneud ei swydd
• Ymchwilio i gwynion y mae llys siriol wedi edrych yn flaenorol arnynt
• Newid y swm sy’n ddyledus gan y dyledwr
• Dileu ffioedd a thaliadau sydd wedi ei gymhwyso’n gywir
• Atal neu ohirio camau gorfodi
• Ymchwilio i’r rhesymau dros orchymyn llys ar ôl iddo gael ei wneud
• Rhoi gorchymyn i asiant gorfodi dderbyn taliad llai neu rhandaliadau
• Ymchwilio i gwynion am asiantau gorfodi sy’n casglu dyledion heblaw treth y cyngor, trethi busnes, neu gosbau traffig
• Ymchwilio i gwynion am asiant gorfodi sy’n eich troi allan o’ch cartref.

Dim ond cwynion am asiantaethau gorfodi sy’n gweithredu ar ran corff cyhoeddus y gallwn eu hystyried, megis cyngor.

Rydym yn cydnabod bod ymweliadau gan asiantau gorfodi yn gallu bod yn annymunol. Fodd bynnag, mae asiantau gorfodi’n chwarae rôl bwysig mewn casglu dyledion heb eu talu. Gall asiantaethau gorfodi gymryd eich eiddo os na fyddant yn cael eu talu. Maent hefyd yn gallu codi ffioedd a chostau ychwanegol ar ben y ddyled.

Os oes hawl gan berson i herio penderfyniad drwy’r llysoedd, byddem fel arfer yn disgwyl iddynt wneud hynny. Gellir gwneud cwynion am ffioedd, ymddygiad neu addasrwydd asiant gorfodi i gyflawni ei rôl i’r llys sirol a gyhoeddodd ei dystysgrif fel asiant gorfodi.

Mewn rhai achosion, gall fod yn rhesymol i berson gymryd camau cyfreithiol, yn enwedig pan mae pryderon ynglŷn â chamymddwyn difrifol neu ymhle mae’r gyfraith neu’r ffeithiau yn destun dadl. Gall camau cyfreithiol olygu costau, felly mae’n bwysig ceisio cyngor gan weithiwr proffesiynol cyfreithiol cymwys cyn bwrw ymlaen.

Gall Cyngor ar Bopeth gynnig cyngor cyfrinachol a diduedd am ddim ynglŷn ag arian a dyledion. Mae rhagor o wybodaeth ar gael yma: https://www.citizensadvice.org.uk/cymraeg/

Mae’r Bwrdd Ymddygiad Gorfodi (ECB) yn goruchwylio’r diwydiant gorfodi yng Nghymru a Lloegr yn annibynnol. Ei rôl yw helpu i sicrhau bod pobl sy’n destun camau gorfodi yn cael eu trin yn deg. Gall yr ECB ymchwilio i gwynion am arferion gorfodi gwael a, lle bo’n briodol, argymell rhwymedi os yw rhywun wedi cael ei drin yn annheg neu wedi dioddef anghyfiawnder. Mae rhagor o wybodaeth ar gael yma: https://enforcementconductboard.org/

Mae’r ‘National Debtline’ yn elusen sy’n darparu cyngor cyfrinachol ac annibynnol am ddim ar eich hawliau a sut i ddelio â phroblemau dyled, gan gynnwys gwybodaeth am asiantau gorfodi a chasglu treth y cyngor. Gallwch gysylltu â’r ‘National Debtline’ am ddim ar 0808 808 4000, o ddydd Llun i ddydd Gwener 9am – 8pm a dydd Sadwrn 9.30am – 1pm, a dod o hyd i ragor o wybodaeth o’u gwefan:  www.nationaldebtline.org

Os ydych yn ansicr a fyddwn yn gallu edrych i mewn i’ch cwyn, cysylltwch â ni, drwy ffonio 0300 790 0203.