Ystyriodd yr ymchwiliad gŵyn Mrs A ynghylch y rheolaeth a’r driniaeth a gafodd ar gyfer glawcoma (cyflwr llygaid cyffredin, a achosir fel arfer gan bwysau cynyddol yn y llygad, sy’n niweidio’r nerf optig a gall arwain at golli golwg). Ymchwiliwyd i ddau fater penodol. Yn gyntaf, a oedd y driniaeth a’r rheolaeth a ddarparwyd gan yr Adran Offthalmoleg (wedi’i lleoli yn Ysbyty Brenhinol Morgannwg) ar gyfer glawcoma rhwng Medi 2023 ac Ebrill 2024 yn briodol yn glinigol. Yn ail, a fyddai wedi bod yn briodol cynnig Trabecwloplasti Laser Dethol (“SLT” – triniaeth laser ar gyfer glawcoma sy’n ceisio gostwng pwysedd mewnolygol (“IOP” – y pwysau a roddir gan hylif yn y llygad) trwy wella draeniad hylif) i Mrs A yn ystod yr amserlen hon.
Canfu’r ymchwiliad fod y ffordd y cafodd glawcoma Mrs A ei reoli a’i drin yn briodol yn glinigol. Roedd yn briodol i Mrs A barhau â’r driniaeth diferion llygaid a ragnodir iddi a chael adolygiad wedi’i drefnu ymhen 6 mis. Dywedodd Mrs A nad oedd wedi cael gwybod bod ei IOP wedi cynyddu; fodd bynnag, ni chanfu’r ymchwiliad fod hyn yn gyfystyr â methiant gwasanaeth.
Er bod oedi o 1 mis yn yr apwyntiad dilynol a drefnwyd, nid oedd hyn yn niweidiol i reolaeth Mrs A. Nid oedd unrhyw dystiolaeth bod glawcoma Mrs A wedi mynd yn ansefydlog neu wedi dirywio yn yr apwyntiad ym mis Ebrill 2024 ac roedd y cynllun triniaeth yn briodol.
Nododd yr ymchwiliad bryderon ynghylch camgyfathrebu a chamwybodaeth yn yr apwyntiad ym mis Ebrill 2024 ynghylch rheolaeth a phrognosis a arweiniodd at Mrs A yn dioddef straen a phryder. Roedd y Bwrdd Iechyd eisoes wedi ymddiheuro am hyn, ond gwahoddodd yr Ombwdsmon y Bwrdd Iechyd i gymryd camau ychwanegol.
Nododd y cofnodion clinigol fod Mrs A wedi cael cynnig SLT ym mis Ebrill 2024 ond gwrthododd y driniaeth; gwadwyd hyn gan Mrs A. Ni all yr ymchwiliad gysoni’r gwahanol fersiynau o’r digwyddiadau gydag unrhyw sicrwydd. Fodd bynnag, roedd y driniaeth a ragnodir i Mrs A yn briodol yn ystod yr amserlen y cwynwyd amdani. Yn unol â hynny, ni chadarnhawyd y cwynion.