Cwynodd Mr W am oedi cyn derbyn llawdriniaeth i ailosod pen-glin cyflawn gan Fwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe, yr oedd wedi bod yn aros amdani ers Awst 2019. Ystyriodd yr ymchwiliad a oedd amser aros Mr W am lawdriniaeth wedi’i reoli’n briodol yn unol â Rheolau Llywodraeth Cymru ar gyfer Rheoli Amseroedd Aros rhwng Atgyfeirio a Thriniaeth, yn benodol pan ailosodwyd ei gloc amser aros ym mis Hydref 2023.
Canfu’r ymchwiliad fod cloc amser aros Mr W wedi’i ailosod yn amhriodol ym mis Hydref 2023. Ni chanfu unrhyw dystiolaeth bod clinigwr wedi cofnodi nad oedd Mr W yn addas yn feddygol i fwrw ymlaen â llawdriniaeth. Roedd angen sgan arall ar Mr W, oherwydd hyd o amser yr oedd wedi bod yn aros, a gadarnhaodd hynny ei fod yn addas i fwrw ymlaen. Ni chafodd y penderfyniad i ailosod y cloc amser aros ei gyfleu i Mr W chwaith a dim ond pan wnaeth gŵyn y daeth yn ymwybodol ohono. O ganlyniad i’r oedi, roedd Mr W wedi profi poen, symudedd llai a rhwystredigaeth barhaus. Yn ogystal â hyn, mae bellach mewn sefyllfa lle nad yw’n gallu bwrw ymlaen â llawdriniaeth ac mae’r cyfle hwn wedi’i golli.
Ym mis Ionawr 2024, cyhoeddodd y swyddfa hon 3 adroddiad er budd y cyhoedd mewn perthynas â rheolaeth y Bwrdd Iechyd o’r rhestr aros ar gyfer triniaeth orthopedig. Canfu’r adroddiadau hyn fod yr achwynwyr wedi cael eu trin yn annheg ym mhob un o’r 3 achos oherwydd gwallau yn y ffordd y rheolwyd y rhestrau aros ar gyfer llawdriniaeth orthopedig. Un o’r argymhellion yn yr adroddiadau hynny oedd y dylai’r Bwrdd Iechyd gynnal archwiliad o’i restr aros i sefydlu a oedd unrhyw wallau eraill wedi’u gwneud yn ymwneud ag ailosod amseroedd rhestrau aros neu dynnu pobl oddi ar y rhestr yn amhriodol. Mae’n destun pryder bod gwallau pellach wedi’u canfod wedi hynny er gwaethaf y ffaith bod yr archwiliad hwn wedi digwydd. Mae hyn yn codi pryder ynghylch dibynadwyedd yr archwiliad a gynhaliwyd gan y Bwrdd Iechyd yn flaenorol.
Cytunodd y Bwrdd Iechyd â’r argymhellion canlynol:
a) Trefnu i’r Prif Weithredwr ymddiheuro i Mr W am y methiannau a nodwyd wrth reoli ei amser aros am lawdriniaeth.
b) Rhannu’r adroddiad hwn gyda staff perthnasol a myfyrio ar y methiannau a nodwyd, yn enwedig yr angen am benderfyniad clinigol sydd wedi’i gofnodi’n dda cyn y bernir bod claf yn anaddas ar gyfer llawdriniaeth.
c) Penodi person annibynnol i ail-archwilio ei restr aros orthopedig i sefydlu a yw unrhyw gleifion eraill wedi cael eu trin yn anghywir yn yr un modd â Mr W, gan gynnwys dyddiad ailosod amser aros anghywir a/neu beidio â chael gwybod bod eu cloc amser aros yn cael ei ailosod. Os caiff unrhyw rai eu nodi, dylai’r Bwrdd Iechyd ymddiheuro i’r cleifion hynny a sicrhau bod y dyddiad rhestr aros cywir yn cael ei gofnodi. Dylai’r Bwrdd Iechyd gynnig cwmpas ar gyfer yr archwiliad y dylai’r swyddfa hon gytuno arno cyn i’r archwiliad ddechrau.
d) O ystyried bod y Bwrdd Iechyd yn parhau i fod o’r farn, yn ystod fy ymchwiliad, ei bod yn briodol ailosod y cloc yn achos Mr W, dylai sicrhau bod ei hyfforddiant i staff ar gymhwyso canllawiau’r RTT yn cynnwys y math hwn o senario, er mwyn sicrhau bod ei ddull o reoli rhestrau aros yn unol â chanllawiau’r RTT.
e) Rhannu’r adroddiad gyda’i Fwrdd, a ddylai enwebu Pwyllgor i gynnal goruchwyliaeth a monitro cydymffurfiaeth y Bwrdd Iechyd â’r argymhellion hyn.