Cwynodd Mrs A am y ffordd y rheolodd y Bwrdd Iechyd bancreatitis (cyflwr llidiol yn y pancreas) ei thad, Mr C, a’r diagnosis dilynol o ganser y pancreas. Canolbwyntiodd yr ymchwiliad yn unig ar a gafodd Mr C y rheolaeth a’r ymyrraeth feddygol briodol rhwng Ionawr 2023 ac Ionawr 2024, yn ymwneud â’i bancreatitis; a ddylid bod wedi ymchwilio i ganser pancreatig Mr C a’i ddiagnosio’n gynharach; a ddarparwyd triniaeth briodol i Mr C yn dilyn ei ddiagnosis o ganser y pancreas; ac, a roddwyd cynllun gofal lliniarol priodol ar waith, a’i weithredu ar gyfer Mr C.
Canfu’r ymchwiliad fod rheolaeth Mr C cyn ac ar ôl ei ddiagnosis o ganser yn briodol yn glinigol ac nad oedd unrhyw gyfleoedd wedi’u colli i wneud diagnosis o ganser y pancreas yn gynt. Er bod cyflwyniad Mr C yn cynnwys symptomau a oedd yn debyg i ganser y pancreas, ni wnaeth ymchwiliadau priodol a helaeth ganfod canser yn ystod 2023, gyda’r posibilrwydd o ganser y pancreas wedi’i ganfod yn gynnar yn 2024 yn unig. Fodd bynnag, roedd diffygion yn lefel y gwasanaeth a dderbyniodd Mr C gan y gwasanaeth dieteteg oherwydd dogfennaeth gyfyngedig i ddangos camau gweithredu priodol. Yn ogystal, roedd diffygion cyfathrebu hefyd oherwydd bwlch mewn cyfathrebu a olygai ddiffyg eglurder i’r teulu ynghylch rheolaeth Mr C. Cadarnhawyd cwynion a) a b) i’r graddau cyfyngedig hyn.
Canfu’r ymchwiliad, pan gafodd Mr C ddiagnosis ffurfiol o ganser, ei fod yn fetastatig ac yn anwelladwy ac felly mai’r argymhelliad ar gyfer cemotherapi lliniarol oedd y cynllun rheoli cywir. O ran cyfranogiad y gwasanaeth dietetig, gwnaeth y tîm dietetig cymunedol atgyfeiriad/trosglwyddiad priodol i wasanaeth dietetig yr ysbyty ym mis Chwefror 2024 oherwydd derbyniad Mr C i’r ysbyty. Yn ôl safonau cymorth maeth acíwt, y cynharaf y byddai tîm dietetig yr ysbyty wedi gweld Mr C oedd y diwrnod cyn iddo farw. Fodd bynnag, pe byddent wedi’i weld fel y cynlluniwyd, efallai y byddai hyn wedi caniatáu iddynt ddarparu gofal maethol cefnogol o fewn yr amserlen fyr iawn hon. Oherwydd yr ansicrwydd hwn, cadarnhawyd cwyn c) i’r graddau cyfyngedig hyn.
Er na pharatowyd cynllun gofal lliniarol ffurfiol ar gyfer Mr C ar ôl iddo gael gwybod am ei ddiagnosis o ganser, cynhaliwyd rhai camau gweithredu a thrafodaethau perthnasol. Mae’n berthnasol ystyried bod canllawiau cenedlaethol yn cyfarwyddo na ddylid cwblhau cynllun gofal lliniarol tan ddyddiau olaf bywyd. Gan fod cemotherapi lliniarol yn cael ei gynllunio ar y pryd, roedd clinigwyr o’r farn bod opsiynau triniaeth ar gael. Canfu’r ymchwiliad, ar sail gytbwys iawn, oherwydd sydynrwydd dirywiad Mr C, ei bod yn briodol peidio â chwblhau cynllun gofal lliniarol ar ei gyfer. Ni chadarnhawyd cwyn d).
Cytunodd y Bwrdd Iechyd i ymddiheuro i Mrs A am y methiannau a nodwyd ac i rannu’r adroddiad gyda’i Grŵp Llywio Maeth a Hydradu at bwrpas dysgu.